Recht op gebruik pad?

door Mr. R. de Jong

Na een zoektocht van maanden vonden Marieke en Gerard eindelijk het huis, waarop ze direkt verliefd waren geworden. Maar: er bleek een kaper op de kust. Dat betekende snel handelen; aangezien ze ook voor hun huis een koper vonden en óók nog voor een goede prijs, was dat geen probleem. Ze tekenden de koopcontracten. Maar toen bracht Rianne, hun buurvrouw, het pad naast het huis ter sprake ………
 
waarover praten we
Twee huizen staan, van elkaar gescheiden door een pad, in een stille straat. In één daarvan wonen Marieke en Gerard, een echtpaar van rond de 50; de laatste van hun kinderen is inmiddels ook al weer zo’n 2 jaar uit huis en ze willen dan ook kleiner gaan wonen. En nu hebben ze niet alleen zélf het perfecte huis gevonden, maar is er ook een gegadigde, die staat te springen om hun bestaande woning te kopen en voor een héél goede prijs. Maar, dat had de makelaar ook al gezegd: ze hebben immers veel aan het huis gedaan – onder andere is de schuur, die bouwvallig en onpraktisch was, vervangen door een garage. Een belangrijke reden voor de forse waardestijging van het huis.

andere ideeën
Bij Rianne is er een dubbel gevoel bij het bericht, dat haar buren zullen gaan verhuizen. Jammer, dat zulke goede buren -bijna vrienden- weg gaan; maar ook: het geeft haar de mogelijkheid om de ingrijpende plannen, die ze al langer met haar tuin heeft, te verwezenlijken. Het ontwerp, dat ze in gedachten leeft, wordt door een tuinarchitect uitgewerkt en daarin maakt het pad naar de garage plaats voor een kruidentuin - dat pad hoort immers bij háár tuin.

afspraak in het verleden
Zo’n jaar of 26 geleden heeft haar man het goedgevonden, dat de buren gebruik maakten van het pad, zodat ze met fietsen en dergelijke gemakkelijker bij de schuur konden komen. Niet lang daarna kwam er echter een auto, die op het pad werd neergezet en nog weer later verving Gerard de schuur door een mooie garage. Geen probleem, want ze konden goed met elkaar overweg en dan is het over en weer een kwestie van “geven en nemen”. Bovendien: het deel van de tuin, waarin het pad ligt, was bij Rianne en haar man toch niet echt in gebruik.

recht door jarenlang gebruik?
Inmiddels is de man van Rianne overleden en heeft zij haar oude liefhebberij: tuinieren, weer opgepakt. Al langer kriebelde het bij haar om het gedeelte van de tuin, waar de oprit naar de garage van de buren is, anders in te richten – weer méér een echt, praktisch bruikbaar onderdeel van het geheel. Het is zo’n mooi stuk om daar een kruidentuin van te maken. Gerard en Marieke hebben zo hun bedenkingen bij dit idee. Zij vinden, dat het gebruik van het pad een  door de jaren heen- verworven recht is.
Er is nooit bezwaar gemaakt over het gebruik, ook niet toen de fietsen vervangen werden door de auto en bij de bouw van de garage.

hoe zullen de kopers reageren?
Een extra punt van bezwaar aan de kant van Marieke en Gerard is de vraag naar de reactie van de kopers: houden zij interesse in de woning, ook wanneer de oprit naar de garage niet meer gebruikt mag worden? Wie koopt een huis met garage, als je met de auto niet bij de garage kunt komen? En mochten ze toch belangstelling houden, dan kun je erop wachten, dat de prijs ter discussie komt te staan. Waardevermindering dus…….

advies notaris
Het lijkt Marieke en Gerard zinvol om maar eens bij de notaris navraag te doen. Deze legt uit, dat er in de wet termijnen zijn aangegeven, waardoor iemand zijn recht om bezwaar te maken tegen een bestaande, gegroeide situatie verspeeld heeft. En ook, dat er een mogelijkheid bestaat om, na een bepaalde periode te kunnen spreken van het ontstaan van een recht van gebruik van, bijvoorbeeld, een pad.

verjaring
Gerard en Marieke wenden zich tot de notaris om advies over de ontstane situatie. Deze legt uit, dat een eigenaar 20 jaar de tijd heeft om bezwaar te maken tegen een inbreuk op zijn eigendom. Deze termijn wordt ook wel verjaringstermijn genoemd. Van belang is wel, dat degene die gebruik maakt van de grond van een ander, zich gedurende de héle periode gedraagt alsof het recht van pad daadwerkelijk bestaat en dat dit ook aannemelijk kan worden gemaakt. Voor Marieke en Gerard lijkt dít geen enkel probleem; zowel de over-, als de achterburen kennen de situatie en ze zijn ook nog bereid om het voor een rechter te vertellen en zo nodig uit te leggen. En wat de termijn betreft: ze gebruiken het pad al ten minste 25 jaar…….

begin termijn verjaring
Helaas is in deze situatie sprake van een bijzondere omstandigheid; de verjaringstermijn voor een overpad is pas in 1992 begonnen. Onderdeel van een zeer ingrijpende wijziging in het Burgerlijk Wetboek, met als ingangsdatum
1 januari 1992, is een hele nieuwe regeling rond verjaring. Dat betekent, dat dáár waar in 1992 verjaring, op grond van de termijn (of verdere voorwaarden voor verjaring) nog niet voltooid was, bij de invoering van het nieuwe Burgerlijk Wetboek een nieuwe termijn begon te lopen. Een fikse tegenvaller dus, want: sinds díe datum is er nog maar zo’n jaar of 14 verstreken.

daarom:
Leg afspraken met de buren altijd schriftelijk vast! Zo voorkomt u misverstanden en verrassingen in de toekomst.
Alle gegevens onder voorbehoud van typefouten
Trip notarissen.
Standaardsite gemaakt met website software van Ziber